Jesienią wiele osób robi to samo: gorąca herbata z cytryną, do tego łyżeczka witaminy C w proszku albo tabletka musująca prosto do kubka. Brzmi jak dobry pomysł, ale wrzątek to dla witaminy C najgorsze możliwe towarzystwo. Wyjaśniamy, dlaczego tak jest, czym popijać witaminy, które jeszcze składniki nie lubią ciepła i co zrobić, żeby suplementy, które już kupujesz, wchłaniały się jak najlepiej.

Dlaczego witaminy C nie rozpuszcza się w gorącej wodzie

Witamina C (kwas askorbinowy) jest jedną z najbardziej wrażliwych witamin. Rozkłada się pod wpływem wysokiej temperatury, tlenu i światła. Im gorętszy napój i im dłużej w nim stoi, tym mniej witaminy C zostaje w kubku. To czym popijać witaminy?

Dlatego witaminę C w proszku, tabletki musujące i proszki owocowe, takie jak Acerola pełna smaku czy C Natura proszek:

  • rozpuszczaj w wodzie letniej lub chłodnej, a nie we wrzątku,
  • do herbaty dodawaj dopiero wtedy, gdy przestygnie na tyle, że możesz ją od razu wypić,
  • pij od razu po przygotowaniu, nie zostawiaj na później,
  • możesz też wymieszać z jogurtem, koktajlem albo owsianką (już przestudzoną).

To samo dotyczy cytryny: plasterek wrzucony do wrzątku to głównie smak. Więcej o samej aceroli i różnicach między proszkami piszemy we wpisie Acerola w proszku: co to jest i jak wybrać witaminę C w proszku.

Inne składniki, które nie lubią ciepła

Witamina C nie jest jedyna. Wysoka temperatura szkodzi też innym składnikom suplementów:

  • witaminom z grupy B, zwłaszcza tiaminie (B1) i kwasowi foliowemu,
  • żywym kulturom bakterii, czyli probiotykom: gorący napój po prostu je zabija,
  • białkom, takim jak colostrum: w wysokiej temperaturze zmieniają strukturę (tak jak białko jajka na patelni),
  • enzymom roślinnym.

Najprostsza zasada: jeśli suplement jest w proszku albo w kapsułce, którą można otworzyć, mieszaj go z czymś letnim lub zimnym. Gorące napoje zostaw na osobną przyjemność.

Herbata, kawa i mleko: kiedy przeszkadzają

Ciepło to jedno. Drugie to to, czym popijasz tabletki. Czym popijać witaminy?

Żelazo i herbata to złe połączenie. Taniny z herbaty i kawy wiążą żelazo z pożywienia i suplementów, przez co organizm przyswaja go wyraźnie mniej. To jeden z najlepiej zbadanych przykładów w żywieniu. Jeśli przyjmujesz Żelazo chelatowane plus, popij je wodą, a herbatę i kawę wypij godzinę lub dwie później/wcześniej.

Żelazo i wapń też lepiej rozdzielić. Wapń (także z mleka i jogurtu) może zmniejszać wchłanianie żelaza. Wygodnie jest wziąć jedno rano, a drugie wieczorem.

Za to witamina C żelazu pomaga. To jedno z oficjalnie zatwierdzonych oświadczeń: witamina C zwiększa przyswajanie żelaza. Szklanka wody z acerolą albo sok bogaty w witaminę C to dobry „partner” dla tabletki z żelazem.

Witaminy A, D, E i K: zawsze z posiłkiem

Witaminy dzielą się na rozpuszczalne w wodzie (C i grupa B) i rozpuszczalne w tłuszczach (A, D, E, K). Te drugie potrzebują odrobiny tłuszczu, żeby się wchłonąć. Wypite na pusty żołądek z samą wodą wchłaniają się gorzej.

W praktyce wystarczy przyjąć je do posiłku, w którym jest trochę tłuszczu: jajka, kanapka z masłem, sałatka z oliwą, orzechy, ryba. Dotyczy to też beta-karotenu (prowitaminy A) i olejów z kwasami omega.

Przy okazji: witamina D pomaga w prawidłowym wchłanianiu wapnia i fosforu, więc te składniki często występują razem.

Kiedy brać magnez i witaminy z grupy B

  • Witaminy z grupy B, np. Multi-B-Complex, wygodnie przyjmować rano lub w ciągu dnia, razem ze śniadaniem.
  • Magnez dobrze jest przyjmować z posiłkiem, bo na pusty żołądek u niektórych osób może podrażniać przewód pokarmowy. Wiele osób woli wieczór. Jeśli wybierasz między formami magnezu, zajrzyj do wpisu Magnez chelatowany czy cytrynian magnezu?. My polecamy Magnez Chelatowany Plus.
  • Cynk, żelazo, wapń i magnez to minerały, które „konkurują” ze sobą o wchłanianie. Jeśli bierzesz kilka z nich osobno, rozłóż je na różne pory dnia. Czym popijać witaminy? Jeszcze raz – niczym gorącym!

Proste zasady na co dzień

  1. Popijaj tabletki szklanką wody. Nie herbatą, kawą, mlekiem ani napojem gazowanym.
  2. Nie krusz, nie rozgryzaj i nie otwieraj kapsułek, jeśli opakowanie tego nie przewiduje. Niektóre tabletki mają otoczkę, która chroni składniki do momentu, aż dotrą tam, gdzie mają się wchłonąć.
  3. Bądź regularny. Suplement brany „od czasu do czasu” nie zastąpi codziennego nawyku. Pomaga stałe miejsce, np. obok czajnika albo na stole przy śniadaniu (ale nie w łazience, patrz niżej).
  4. Przechowuj suplementy w suchym i chłodnym miejscu. Łazienka (para) i samochód (upał) to najgorsze miejsca. Proszki zawsze nabieraj suchą łyżeczką i szczelnie zamykaj.
  5. Trzymaj się porcji z opakowania. Więcej nie znaczy lepiej, a bardzo duże ilości niektórych składników mogą podrażniać żołądek.
  6. Jeśli przyjmujesz leki, zapytaj farmaceutę lub lekarza. Niektóre minerały i witaminy wpływają na działanie leków (np. niektórych antybiotyków czy leków przeciwzakrzepowych) i trzeba zachować odstęp.

Podsumowanie

Najważniejsza zasada jest prosta: witaminy C i innych wrażliwych składników nie wsypuj do wrzątku ani gorącej herbaty. Poczekaj, aż napój przestygnie, albo użyj letniej wody. Do tego popijaj tabletki wodą, witaminy A, D, E i K bierz z posiłkiem, a żelazo trzymaj z dala od herbaty i kawy. Te kilka nawyków sprawi, że z suplementów, które już masz, skorzystasz więcej.

Suplementy SANBIOS z naturalną witaminą C znajdziesz w kategorii Witamina C, acerola.

Suplement diety nie może być stosowany jako substytut zróżnicowanej diety. Zrównoważona dieta i zdrowy tryb życia są ważne dla funkcjonowania organizmu.

Źródła:

  • Hurrell R., Egli I. Iron bioavailability and dietary reference values. American Journal of Clinical Nutrition 2010; 91(5): 1461S–1467S.
  • Disler P.B. i in. The effect of tea on iron absorption. Gut 1975; 16(3): 193–200.
  • Dawson-Hughes B. i in. Dietary fat increases vitamin D-3 absorption. Journal of the Academy of Nutrition and Dietetics 2015; 115(2): 225–230.
  • National Institutes of Health, Office of Dietary Supplements: karty informacyjne „Vitamin C”, „Iron”, „Vitamin D” (ods.od.nih.gov).
  • Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012 (wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych).