Jesienią wiele osób robi to samo: gorąca herbata z cytryną, do tego łyżeczka witaminy C w proszku albo tabletka musująca prosto do kubka. Brzmi jak dobry pomysł, ale wrzątek to dla witaminy C najgorsze możliwe towarzystwo. Wyjaśniamy, dlaczego tak jest, czym popijać witaminy, które jeszcze składniki nie lubią ciepła i co zrobić, żeby suplementy, które już kupujesz, wchłaniały się jak najlepiej.
Dlaczego witaminy C nie rozpuszcza się w gorącej wodzie
Witamina C (kwas askorbinowy) jest jedną z najbardziej wrażliwych witamin. Rozkłada się pod wpływem wysokiej temperatury, tlenu i światła. Im gorętszy napój i im dłużej w nim stoi, tym mniej witaminy C zostaje w kubku. To czym popijać witaminy?
Dlatego witaminę C w proszku, tabletki musujące i proszki owocowe, takie jak Acerola pełna smaku czy C Natura proszek:
- rozpuszczaj w wodzie letniej lub chłodnej, a nie we wrzątku,
- do herbaty dodawaj dopiero wtedy, gdy przestygnie na tyle, że możesz ją od razu wypić,
- pij od razu po przygotowaniu, nie zostawiaj na później,
- możesz też wymieszać z jogurtem, koktajlem albo owsianką (już przestudzoną).
To samo dotyczy cytryny: plasterek wrzucony do wrzątku to głównie smak. Więcej o samej aceroli i różnicach między proszkami piszemy we wpisie Acerola w proszku: co to jest i jak wybrać witaminę C w proszku.
Inne składniki, które nie lubią ciepła
Witamina C nie jest jedyna. Wysoka temperatura szkodzi też innym składnikom suplementów:
- witaminom z grupy B, zwłaszcza tiaminie (B1) i kwasowi foliowemu,
- żywym kulturom bakterii, czyli probiotykom: gorący napój po prostu je zabija,
- białkom, takim jak colostrum: w wysokiej temperaturze zmieniają strukturę (tak jak białko jajka na patelni),
- enzymom roślinnym.
Najprostsza zasada: jeśli suplement jest w proszku albo w kapsułce, którą można otworzyć, mieszaj go z czymś letnim lub zimnym. Gorące napoje zostaw na osobną przyjemność.
Herbata, kawa i mleko: kiedy przeszkadzają
Ciepło to jedno. Drugie to to, czym popijasz tabletki. Czym popijać witaminy?
Żelazo i herbata to złe połączenie. Taniny z herbaty i kawy wiążą żelazo z pożywienia i suplementów, przez co organizm przyswaja go wyraźnie mniej. To jeden z najlepiej zbadanych przykładów w żywieniu. Jeśli przyjmujesz Żelazo chelatowane plus, popij je wodą, a herbatę i kawę wypij godzinę lub dwie później/wcześniej.
Żelazo i wapń też lepiej rozdzielić. Wapń (także z mleka i jogurtu) może zmniejszać wchłanianie żelaza. Wygodnie jest wziąć jedno rano, a drugie wieczorem.
Za to witamina C żelazu pomaga. To jedno z oficjalnie zatwierdzonych oświadczeń: witamina C zwiększa przyswajanie żelaza. Szklanka wody z acerolą albo sok bogaty w witaminę C to dobry „partner” dla tabletki z żelazem.
Witaminy A, D, E i K: zawsze z posiłkiem
Witaminy dzielą się na rozpuszczalne w wodzie (C i grupa B) i rozpuszczalne w tłuszczach (A, D, E, K). Te drugie potrzebują odrobiny tłuszczu, żeby się wchłonąć. Wypite na pusty żołądek z samą wodą wchłaniają się gorzej.
W praktyce wystarczy przyjąć je do posiłku, w którym jest trochę tłuszczu: jajka, kanapka z masłem, sałatka z oliwą, orzechy, ryba. Dotyczy to też beta-karotenu (prowitaminy A) i olejów z kwasami omega.
Przy okazji: witamina D pomaga w prawidłowym wchłanianiu wapnia i fosforu, więc te składniki często występują razem.
Kiedy brać magnez i witaminy z grupy B
- Witaminy z grupy B, np. Multi-B-Complex, wygodnie przyjmować rano lub w ciągu dnia, razem ze śniadaniem.
- Magnez dobrze jest przyjmować z posiłkiem, bo na pusty żołądek u niektórych osób może podrażniać przewód pokarmowy. Wiele osób woli wieczór. Jeśli wybierasz między formami magnezu, zajrzyj do wpisu Magnez chelatowany czy cytrynian magnezu?. My polecamy Magnez Chelatowany Plus.
- Cynk, żelazo, wapń i magnez to minerały, które „konkurują” ze sobą o wchłanianie. Jeśli bierzesz kilka z nich osobno, rozłóż je na różne pory dnia. Czym popijać witaminy? Jeszcze raz – niczym gorącym!
Proste zasady na co dzień
- Popijaj tabletki szklanką wody. Nie herbatą, kawą, mlekiem ani napojem gazowanym.
- Nie krusz, nie rozgryzaj i nie otwieraj kapsułek, jeśli opakowanie tego nie przewiduje. Niektóre tabletki mają otoczkę, która chroni składniki do momentu, aż dotrą tam, gdzie mają się wchłonąć.
- Bądź regularny. Suplement brany „od czasu do czasu” nie zastąpi codziennego nawyku. Pomaga stałe miejsce, np. obok czajnika albo na stole przy śniadaniu (ale nie w łazience, patrz niżej).
- Przechowuj suplementy w suchym i chłodnym miejscu. Łazienka (para) i samochód (upał) to najgorsze miejsca. Proszki zawsze nabieraj suchą łyżeczką i szczelnie zamykaj.
- Trzymaj się porcji z opakowania. Więcej nie znaczy lepiej, a bardzo duże ilości niektórych składników mogą podrażniać żołądek.
- Jeśli przyjmujesz leki, zapytaj farmaceutę lub lekarza. Niektóre minerały i witaminy wpływają na działanie leków (np. niektórych antybiotyków czy leków przeciwzakrzepowych) i trzeba zachować odstęp.
Podsumowanie
Najważniejsza zasada jest prosta: witaminy C i innych wrażliwych składników nie wsypuj do wrzątku ani gorącej herbaty. Poczekaj, aż napój przestygnie, albo użyj letniej wody. Do tego popijaj tabletki wodą, witaminy A, D, E i K bierz z posiłkiem, a żelazo trzymaj z dala od herbaty i kawy. Te kilka nawyków sprawi, że z suplementów, które już masz, skorzystasz więcej.
Suplementy SANBIOS z naturalną witaminą C znajdziesz w kategorii Witamina C, acerola.
Suplement diety nie może być stosowany jako substytut zróżnicowanej diety. Zrównoważona dieta i zdrowy tryb życia są ważne dla funkcjonowania organizmu.
Źródła:
- Hurrell R., Egli I. Iron bioavailability and dietary reference values. American Journal of Clinical Nutrition 2010; 91(5): 1461S–1467S.
- Disler P.B. i in. The effect of tea on iron absorption. Gut 1975; 16(3): 193–200.
- Dawson-Hughes B. i in. Dietary fat increases vitamin D-3 absorption. Journal of the Academy of Nutrition and Dietetics 2015; 115(2): 225–230.
- National Institutes of Health, Office of Dietary Supplements: karty informacyjne „Vitamin C”, „Iron”, „Vitamin D” (ods.od.nih.gov).
- Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012 (wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych).
